Van juli tot en met december 2010 is België voorzitter van de Raad. Het Belgische Voorzitterschap zal tijdens de Landbouw- en Visserijraad van 12 juli het officiële werkprogramma presenteren, getiteld “Samen voor een Europa in actie”.

Op landbouwgebied heeft het Belgische Voorzitterschap de volgende prioriteiten aangewezen: de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2013, het verslag van de High Level Group Zuivel, kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en de concurrentiepositie van landbouw en de agro-industrie. Op het gebied van fytosanitaire, veterinaire en voedselveiligheidsaangelegenheden zal het Belgisch Voorzitterschap het auditrapport van de Commissie over de herziening van het plantengezondheidsbeleid agenderen.

Verder zal het Belgisch Voorzitterschap het Europese standpunt afstemmen over de voortzetting van de onderhandelingen met derde landen over sanitaire en fytosanitaire voorwaarden bij in- en uitvoer. België zal tevens de nodige aandacht besteden aan de opvolging van de werkzaamheden van de Raad over genetisch gemodificeerde organismen.

De EU heeft met verscheidene Latijns-Amerikaanse landen en de VS op respectievelijk 31 mei en 8 juni een overeenkomst bereikt over een lang aanslepend handelsconflict over de bananenhandel.

In 1993 besliste de EU over te gaan tot een uniforme Europese marktverordening voor de invoer van bananen, met een bevoorrecht regime voor de zogenaamde ACP-landen (Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan) die sindsdien geen douanerechten aan Europa betaalden.

In het akkoord verplicht de EU zich om het importtarief van bananen van € 176 per ton in geleidelijke stappen te verlagen naar € 114 per ton in 2017. Mocht er in 2013 nog geen akkoord zijn in de huidige Doha-ronde dan volgt er een schema dat leidt tot een verlaging van € 114 in 2019.

De Ministerraad en het Parlement van de EU moeten de overeenkomst nog wel goedkeuren. Naar verwachting zal dit in het najaar plaatsvinden. Vooruitlopend op deze goedkeuring heeft de Europese Commissie wel bekend gemaakt dat het invoerrecht van € 148 per ton is vastgesteld met terugwerkende kracht tot 15 december 2009. Importeurs van bananen kunnen derhalve het teveel betaalde invoerrecht vanaf die datum terugvorderen.

De Europese Commissie heeft het publiek debat over de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) afgesloten. De internetbevraging werd op 12 april gelanceerd door EU-commissaris voor Landbouw Dacian Ciolos.

In twee maanden tijd hebben meer dan 5.000 burgers en organisaties hun mening over het GLB gegeven. De meeste bijdragen komen van Duitsland, Polen, Frankrijk, Letland, Oostenrijk en Spanje. Niet alleen landbouwers en burgers formuleerden hun mening, ook stakeholders, ngo’s en denktanks debatteerden mee, wat meteen de maatschappelijke relevantie van de discussie aantoont.

Iedereen kon een antwoord geven op vier basisvragen: Waarom is een GLB noodzakelijk? Wat verwachten burgers van landbouw? Waarom het GLB hervormen? Welke instrumenten zijn er nodig voor het GLB van morgen? De antwoorden op deze vragen worden nu verzameld en geanalyseerd door externe deskundigen. Een synthese van hun resultaten wordt op 19 en 20 juli voorgesteld op een conferentie in Brussel, waar verder zal worden nagedacht over de toekomst van het GLB.

Op de conferentie in Brussel zullen paneldiscussies plaatsvinden met belanghebbenden uit de sector, deskundigen, denktanks, ngo's, vertegenwoordigers van de voedselketen en de Europese instellingen.

Verder zal er ook tijd uitgetrokken worden voor workshops en open debatten over onder meer voedselzekerheid, kwaliteit en diversiteit van voeding, het behoud van de voedselproductie in de Europese Unie, het behoud van natuur en van de levensvatbaarheid van het platteland.

De publieke bijdrage aan het debat kan worden nagelezen op: Agriculture and Europe.

Het Netwerk Platteland heeft in Nederland een maatschappelijke consultatie georganiseerd over de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Het resultaat van twee bijeenkomsten en internetraadpleging is te vinden in een verslag dat begin juni naar de Europese Commissie is verzonden als Nederlandse bijdrage aan de discussie. Het verslag geeft aan waar het maatschappelijk debat in Nederland over gaat, waar duidelijke meningsverschillen liggen en waar Nederland denkt dat de toekomst van het GLB ligt.

Zie voor meer informatie het verslag: Naar een nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid - Notities uit Nederlandse debatten op de site van het Netwerk Platteland.

De Europese Commissie heeft 19 programma’s van 14 lidstaten goedgekeurd inzake voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor land- en tuinbouwproducten in de Europese Unie.

Het totale budget van de programma’s met een looptijd van 1 tot 3 jaar bedraagt € 60,6 miljoen.

De Nederlandse groenten en fruitsector krijgt in totaal ruim € 5 miljoen aan Europese promotiegelden. De drie aanvragen van het GroentenFruitBureau (GFB) werden dit jaar goedgekeurd.

De gelden zijn bestemd voor promotie in Nederland, maar ook voor samenwerkende promotiecampagnes in Frankrijk, Spanje en Duitsland. Het zijn campagnes voor verwerkte groente, champignons en de algemene consumptiepromotie voor dagelijkse behoefte twee ons groente en twee stuks fruit (2x2).

De grootste bijdrage is voor de algemene consumptiecampagne (2x2). Het GFB ontvangt daarvoor in drie jaar bijna € 2,5 miljoen. Dat is de helft van de totale campagnekosten van iets meer dan € 4,9 miljoen.

Volgens de landbouwcommissie van het Europees Parlement (EP) moet het budget voor het Europees landbouwbeleid (GLB) na 2013 minimaal op het huidige peil blijven.

De Landbouwcommissie van het EP stemde half juni in met een rapport over de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) dat is opgesteld door de Schotse liberaal George Lyon. Lyon identificeert in zijn rapport vijf belangrijke bouwstenen: landbouw in heel Europa, voedselzekerheid en eerlijke handel, biodiversiteit en milieubescherming, duurzaamheid en groene groei.

In de landbouwcommissie stemden 41 parlementsleden in met de voorstellen uit dit rapport, niemand stemde tegen en er waren twee onthoudingen. Deze maand stemt het voltallige Europees Parlement over het rapport-Lyon.

De landbouwcommissie verzet zich er ook tegen dat lidstaten, al dan niet verplicht, moeten gaan meebetalen aan de directe betalingen aan agrariërs (cofinanciering). Het gevaar bestaat dat dit leidt tot oneerlijke concurrentieverhoudingen. Om dezelfde reden is de commissie tegen renationalisatie.

Verder vindt de EP-landbouwcommissie dat de huidige twee pijlers van het GLB behouden moeten blijven; naast de inkomenssteun aan agrariërs is ook het plattelandsbeleid van belang. De tweede pijler van het plattelandsbeleid kent overigens wel al cofinanciering.

Vanwege de eerlijke concurrentieverhoudingen vindt de commissie eveneens dat import van voedselproducten van buiten de EU aan dezelfde eisen moet voldoen als die gesteld worden aan Europese producten, op het vlak van dierenwelzijn, milieu en voedselveiligheid.

De landbouwcommissie van het Europarlement wil ook dat er nieuwe criteria komen voor de verdeling van EU-landbouwsubsidies. Volgens CDA-Europarlementariër Esther de Lange is een euro in Roemenië niet hetzelfde waard als in Denemarken.

De Europese Unie en Rusland hebben afgesproken hun economische relaties te verdiepen. De EU verbindt hieraan wel de voorwaarde dat Rusland niet zijn toevlucht neemt tot protectionistische maatregelen.

De beide machtsblokken besloten op de Europees-Russische top, begin juni in Rostov, tot een nieuw 'partnerschap voor modernisering', dat de komende tijd verder wordt uitgewerkt. De EU-leiders spraken hun onverminderde steun uit voor een snelle toetreding van Rusland tot de WTO. Naast economie en handel hebben ook energie en klimaatverandering prioriteit in de onderlinge betrekkingen.

Recente cijfers van statistisch bureau Eurostat laten een terugval in de handelsbetrekkingen zien in 2009, na een periode van groei tussen 2000 en 2008. De EU exporteerde vorig jaar voor € 66 miljard naar Rusland; daartegenover stond import ter waarde van € 115 miljard.

Nederland is een van de belangrijkste handelspartners voor Rusland, na Duitsland. Nederland exporteerde in 2009 voor € 4,7 miljard naar Rusland; de importwaarde bedroeg € 14,2 miljard. Met € 9,5 miljard heeft Nederland van alle EU-lidstaten het grootste handelstekort met de Russen.

Daarom is Nederland “not amused”, dat de Russen onlangs onverwacht aankondigden fytocertificaten van de KCB voor groenten en fruit niet langer te accepteren. De Russen hebben nog steeds geen verklaring gegeven en Nederland wacht op onderhandelingen.

China exporteert veel grotere hoeveelheden groenten en fruit naar de EU dan andersom. Toch heeft de EU kansen om nichemarkten te ontwikkelen in China voor bepaalde tuinbouwproducten. De Chinese markt lijkt zich te openen voor Europese producten, zoals Belgische peren, appels uit Frankrijk, citrus uit Spanje en kiwi’s uit Italië. Het LEI stelt verder dat de Chinezen veel behoefte hebben aan ondersteuning van de coöperaties in de land- en tuinbouw.

Op zijn beurt moet China nieuwe marktkansen zoeken buiten Europa, bijvoorbeeld in het Midden-Oosten en Afrika, omdat de Europese markten voor versproducten bijna verzadigd zijn.

Dit zijn enkele conclusies uit het rapport ‘Apple and tomato chains in China and the EU’. Hiervoor onderzocht het LEI de handel in tuinbouwproducten tussen China en de EU. De onderzoekers keken naar natuurlijke hulpbronnen, bedrijfsstructuur, marketing en het beleid in de EU en in China.

De Europese Commissie overweegt het EU-beleid voor genetisch gemodificeerde gewassen te verruimen. Lidstaten zouden dan wel volledige vrijheid krijgen om te bepalen of ze het verbouwen van de gewassen binnen hun grenzen toelaten.

Volgens ingewijden neemt de Europese Commissie deze maand hierover een besluit. Dat moet dan nog door de lidstaten worden goedgekeurd.

De Europese Commissie is al langer voorstander van een verruiming van het beleid, maar de lidstaten zijn sterk verdeeld. Nederland, Spanje en Tsjechië zijn voor een versoepeling van de regels, maar onder meer Italië en Hongarije voelen daar weinig voor. Ook vanuit de milieubeweging is er verzet.

Volgens het persbureau Novum hebben Turkije, Syrië, Jordanië en Libanon besloten een zone te vormen waarbinnen 'vrij verkeer van goederen en personen' mogelijk moet worden. Andere geïnteresseerde landen worden uitgenodigd zich hierbij aan te sluiten. De overeenkomst tussen de vier landen werd beklonken tijdens het Turks-Arabisch Economisch Forum in Istanbul.

Bloemen en planten gaan voortaan ook met de trein naar Italië in plaats van louter met de vrachtwagen.

Binnenkort zal de honderdste container met bloemen en planten per spoor van Nederland naar Noord-Italië worden overgebracht. GreenRail, het gezamenlijke initiatief van FloraHolland en de handelsvereniging in bloemen en planten, de VGB, lijkt in een duidelijke behoefte te voorzien. Met GreenRail werd midden vorig jaar, toen de crisis op z'n hevigst was, een begin gemaakt. Sindsdien is alvast aangetoond dat het kan: kwetsbare producten over langere afstand met de trein vervoeren.

Producenten van andere consumentengoederen, zoals zuivel, groenten en fruit, zijn eveneens geinteresseerd in deze vorm van transport, die de files omzeilt en veel minder CO2 uitstoot.

Nederland heeft in 2009 in waarde gezien bijna 65 procent van de invoer van bloemen en planten in Frankrijk voor zijn rekening genomen. Nederland neemt ook 20 procent van de Franse export in deze sector af.

Dat blijkt uit overzicht van de Franse agrarische dienst Franceagrimer. De verkopen van bloemen en planten namen vorig jaar in Frankrijk toe met 2,4 procent naar een totaal bedrag van € 2,3 miljard. In volume gezien kwam de groei op 4,6 procent uit.

Die toename kwam geheel voor rekening van bloeiende kamerplanten met 12 procent groei in volume en bijna 8 procent in waarde. Snijbloemen leverden flink in, vooral in waarde. De Franse markt voor tuinplanten vertoonde een groei van 4,3 procent naar € 959 miljoen.

Nederland staat wereldwijd bekend om innovatieve oplossingen, kennis en kunde die kenmerkend zijn voor haar efficiënte tuinbouwsector. Portugal bezit een aantal natuurlijke kenmerken, waaronder klimatologische, die het land uitermate aantrekkelijk maken voor tuinbouw. De Portugese tuinbouwsector zit in de lift, mede door de (op)komst van succesvolle multinationals en de ontwikkeling van nieuwe producten. De sector in Portugal heeft steeds meer behoefte aan de meest recente ontwikkelingen op het gebied van technologie en expertise. Dit schept kansen voor Nederlandse bedrijven.

Daarom organiseert de Nederlands Portugese Kamer van Koophandel in opdracht van NL EVD Internationaal, divisie van het Agentschap NL, een (gesubsidieerde) handelsmissie van Nederlandse ondernemers uit de food & flower sector naar Portugal van 23 t/m 26 november 2010. De deelnemersbijdrage bedraagt 500 euro (excl. reis- en verblijfskosten).

Informatie is beschikbaar op de website van de Kamer van Koophandel. Ook kunt u contact opnemen met Mevr. M. Van Dinther (office@ccph.pt en telefoonnummer + 351 21 39 55 580).

Voor nadere informatie over de onderwerpen in deze nieuwsbrief kunt u zich wenden tot: Theo van Bemmel van de afdeling M&I, Unit Internationale zaken, telefoonnummer 079 - 34 70 801, e-mail: t.vanbemmel@tuinbouw.nl