Uit een recent innovatieproject met zeetransporten blijkt dat de vuistregel opgaat dat 80% van het resultaat van de kwaliteit bepaald wordt door de temperatuur en 20% van het resultaat wordt bepaald door overige componenten. Dit betreft niet alleen de koel-keten maar ook de handling op de farms, klimaatbeheersing tijdens de teelt, fertigatie, soortenkeuze, spuitschema’s en de uitvoering daarvan. Het werk in de hele keten moet netter en preciezer dan ooit. Om de processen aan te sturen en te documenteren is een ketenregieprotocol opgezet en in praktijk gebracht.

Regie over de keten
Oudendijk Import B.V. heeft in 2008 al meer dan 200 zeecontainers met bloemen uit 3 ver-schillende continenten geïmporteerd. Echter, in 2% van de getransporteerde containers traden “total failures” op. Dit betekent dat de containerinhoud bij aankomst vernietigd moest worden. Per jaar leiden tot nu toe onbekende oorzaken tot meer dan €150.000,- schade. Om de financiële schade maar ook de imagoschade die het zeetransport hierdoor leidt te voorkomen heeft Oudendijk Import met enkele partners (MFI (Mondial Flower International, International Logistic Flower Center, Latitude 0°C en Bergflora) de handen in elkaar geslagen om regie over de keten te krijgen en zo de kwaliteit te borgen.

De binnen dit project gestelde doelen waren, ten eerste de ketens in kaart te brengen en te analyseren, ten tweede de knelpunten op te lossen. Door het opstellen van ketenregie protocol was de ambitie gesteld om de ketens aan te sturen en te monitoren. De financiering werd gedragen door de verschillende partners en Productschap Tuinbouw.

Aanpak
In verschillende zeetransportzendingen vanuit Zuid-Afrika en Ecuador is geëxperimenteerd met verschillende typen dozen, verschillende soorten plastic (verdampingsbarrière) en de belading van een zeecontainer (vloergeladen en pallet geladen). De temperatuurverdeling in de container van elke zending is door uitgebreide datalogger metingen in kaart gebracht. Bij aankomst van de zendingen zijn kwaliteitscontroles doorgevoerd, vaasleventesten gedaan en grafieken van de temperatuurmetingen geproduceerd. Uit deze data zijn conclusies getrokken en knelpunten en verbeterpunten geformuleerd. Met behulp van externe expertise is een eisenpakket opgesteld voor een geschikte doos.

Verpakking
Verschillende verbeterpunten betreffende de koelketen zijn een First- in en First-out systeem in de koelcel, beheersing van de temperaturen, verpakking, voorbehandeling, niet pellen van de bloemen en uiteraard het gekoelde transport. Door het oplossen van deze knelpunten wordt een groot deel van het succes bepaald.

De verpakking bleek een cruciaal onderdeel te zijn. Hierbij is vooral de vorm van de omver-pakking bepalend voor de verdeling van luchtstromen in de zeecontainer. Niet toereikende verpakkingen blokkeren de luchtstromen en belemmeren de optimale temperatuurverdeling in de container. De inliner bag bleek noodzakelijk ter bescherming van de bloemen tegen uitdroging bij langdurige transporten. Echter werd ook duidelijk dat niet alleen het Peakfresh plastic aan de eisen voldoet, maar dat ook andere soorten plastic die voldoende geperforeerd is volstaan.

Temperatuurgrenzen
De lange duur van zeetransporten maakt het nodig om fysiologische temperatuurgrenzen op te zoeken. De grens ligt tussen een zo laag mogelijk aantal graaduren en een temperatuur die geen schade aan het product veroorzaakt. Fysiologische temperatuurgrenzen zijn lang niet voor alle vervoerde gewassen bekend en zouden proefondervindelijk bepaald moeten worden.

Door het opstellen van adequate protocollen voor de verschillende schakels, het opleiden van medewerkers, zoals de introductie van de Cool Chain Score Card, is een ketenregieprotocol gerealiseerd.

Wilt u meer weten?
Voor meer informatie over het project "Ketenregie en kwaliteitsborging zeetransport" kunt u contact opnemen met Peter Ravensbergen, p.ravensbergen@tuinbouw.nl. Rapporten zijn voor sectorgenoten, via MijnPT, gratis te downloaden, of aan te vragen bij John Claassen via telefoonnummer 079 - 34 70 633 of per e-mail j.claassen@tuinbouw.nl